" Mít đến giai đoạn ăn dặm. Mẹ Ổi Mít muốn viết lại đây kinh nghiệm nuôi con xương máu về những sai lầm trong nuôi con kiểu Việt Nam, và những học hỏi đã học được ở bên này, để tự lên giây cót cho mình lần này chăm Mít, để chia sẻ kinh nghiệm với những bà mẹ Việt Nam khác. Thậm chí là lời kêu gọi tha thiết, bởi vì mẹ Ổi đã quá ngấm "xương máu", mà hàng ngày vào WTT vẫn thấy 100% các bà mẹ ở VN vẫn đang nuôi sai phương pháp, để rồi 99% nuôi con rất vất vả, đau đầu mãi về chuyện ăn uống của con. Đây là những chủ đề sôi động trên diễn đàn chăm sóc trẻ con ở VN:

- Làm sao để con biết nhai? Con nhà tôi gần 2 tuổi rồi mà không biết nhai, toàn nuốt chửng. Ăn hơi thô là ọe. Mẹ giải thích làm mẫu thế nào cũng không được.

- Ăn ngậm: Ngậm cơm, cháo cũng ngậm chảy nước ra. Mẹ quát, con sợ thì mới nuốt.

- Ăn phải đi rong, bật ti vi, cả nhà phải làm đủ trò…, thậm chí là bóp miệng con nhét cháo vào.

- Con chán ăn, lười ăn

- Con không biết thích ăn bất cứ thứ gì.

Với những đứa lớn rồi, biết nhai rồi, 3-4 tuổi rồi thì vẫn:

- Ăn chậm.

- Không tự xúc, phải đút mới ăn…

Đó là những vấn đề chung ở Việt Nam hầu như đứa trẻ nào cũng mắc, phổ biến tới mức mọi người cho đó là đương nhiên, trẻ con là thế. Nhưng thực ra, không đứa trẻ nào ở đây như vậy, có chăng là có đứa ăn ít, đứa ăn nhiều, còn tất cả các vấn đề còn lại là chuyện lạ đối với họ. Những cảnh mẹ bê bát cháo chạy theo con, thỉnh thoảng đút một thìa ở đây không bao giờ có. Việc ăn/cho con ăn đối với trẻ con ở nhà chỉ như là nhồi dinh dưỡng cho con, trong khi đáng ra việc ăn phải là một trong những sự sung sướng của con người/sinh vật nói chung. Dinh dưỡng chỉ là 1 trong những mục đích của việc ăn. Chính lúc bé vui vẻ trong bữa ăn cũng là lúc bé phát triển trí tuệ, tình cảm, vì bé học được các mùi, vị, cảm nhận được tình cảm gia đình đầm ấm, vui vẻ trong bữa ăn. Chứ để xảy ra những vấn đề trên thì thành ra, cái "sự ăn của trẻ" lại là việc stress của bố mẹ, con cái, ảnh hưởng đến phát triển tinh thần của bé.

Sự khác nhau mang tính hệ thống như vậy là do cách nuôi khác nhau mang lại. Trong đó, cách nuôi ở Việt Nam có một sai lầm cơ bản, sai lầm mang tính gốc rễ dẫn đến tất cả những vấn đề trên: là thời gian ăn bột/cháo quá lâu do quan niệm sợ bé bị đau dạ dày, do ý nghĩ chưa có răng hàm thì không ăn thô được. (trẻ nên ăn cháo đến 2 tuổi).

Thời kỳ tập ăn (độ thô và độ mềm):

Theo bản năng, hay còn gọi là mụ dạy, tầm từ tháng thứ 8 đến 1 tuổi, thời kỳ mọc răng, bé sẽ tự nhiên có phản xạ nhai. Cần phải tập nhai cho bé ngay từ giai đoạn này. Đó mới là tự nhiên. Nghĩa là thời gian bé tập ăn dạng nhuyễn như bột rất ngắn, chỉ khoảng 1-2 tháng, chủ yếu để bé quen thìa và tập dùng lưỡi đưa thức ăn vào họng để nuốt. Từ tháng thứ 7-8 trở đi, bé đã ăn thô hơn một chút-cháo hạt, 9-10 tháng cháo hạt đặc gần như cơm nát, 1-1,5 tuổi bé nhai tốt và có thể ăn cơm.

Trong khi đó ở Việt Nam, tận 9 tháng-10 tháng các mẹ vẫn yên tâm cho con ăn bột/cháo xay. 1 tuổi vẫn cháo...1,5 tuổi vẫn cháo. Cứ đinh ninh cho ăn thô hơn bé sẽ ọe, hay sợ bé không tiêu được. Không phải vậy đâu, Mít chưa đến 7 tháng mà ăn cháo gạo vỡ lổn nhổn tốt rồi. Cũng đừng sợ bé hại dạ dày, không tiêu được. Trẻ con ở đây đều 1 tuổi ăn cơm, mà lớn lên có ai đau dạ dày đâu?

Tầm khoảng hơn 1 tuổi đến 1 tuổi rưỡi, khi thấy các bé chán cháo đến tận cổ rồi bố mẹ mới chuyển thử sang cơm thì thật tai hại là lúc ấy đã qua thời kỳ bản năng, bé quên mất kỹ năng nhai, chỉ quen nuốt chửng. Thế là gặp phải vấn đề đầu tiên: Bé không biết nhai, không ăn được cơm dù đã rất chán cháo. Việc tập cho con ăn cơm khá vất vả, bố mẹ dạy làm sao bằng bản năng tự nhiên được. Và nhiều người thấy con không ăn được cơm lại quay lại cháo và bài ca tiếp theo: con không chịu ăn bắt đầu. Những trận chiến đầy nước mắt quanh bát cháo bắt đầu. Rồi dẫn đến giải pháp vừa cho ăn vừa xem tivi…bế đi ăn rong… Nhân lúc bé để ý cái khác để đút trộm 1 thìa vào miệng bé. Bé ăn mà không biết là mình ăn, không biết ngon miệng là gì, nên dù món mới món cũ chúng cũng không quan tâm. Cứ ăn là lắc cái đã. Cũng vì không thích ăn, không chủ động ăn mà bị đút vào miệng nên nhiều đứa mắc tật ngậm. Mẹ đút cái gì vào mồm à, thì cứ để đó vậy. Có đứa không thích ăn còn phun ra phì phì.,,làm bố mẹ tức phát điên. Sai lầm nọ kéo theo sai lầm kia, vất vả với việc ăn của con rất lâu dài

- Kém kỹ năng nuốt nên đến lớn vẫn ăn chậm: Việc ăn cháo quá lâu còn dẫn đến một tai hại nữa là làm họng bé chỉ quen nuốt những đồ nhuyễn, kém nuốt vật thô. Vì thế ngay cả khi đã lớn, đã ăn được cơm nhưng vẫn ăn chậm. Nhai mãi mới nuốt được. Bằng chứng sống là Ổi. Ổi đã 5 tuổi. Hôm ăn cơm ở Yochien, đúng bữa Kyusoku (ăn theo suất của trường), bữa mà bé nào cũng ăn giống bé nào mẹ mới có điều kiện so sánh. Ổi hôm ấy có mẹ ngồi bên, lại khích tướng liên tục vì bạn Yoshike-kun ăn cực nhanh. Ổi ăn ngoan lắm, cố gắng lắm, nhưng vẫn chậm nhất lớp. Bạn Yoshike chỉ ăn khoảng 10-15 phút, các bạn khác khoảng 20-25 phút, Ổi phải mất 30 phút. Ổi mếu máo: con đã cố gắng lắm mà sao vẫn chậm. Đến giờ mẹ mới ngộ ra: Cho dù Ổi không nói chuyện, cho dù ăn liên túc, xúc thìa mới ngay, không ngồi ngâm nga, thì vẫn chậm. Vì Ổi nhai để nuốt rất lâu, các bạn khác nuốt được nhanh hơn nhiều. Nói thêm là Ổi tâp ăn cơm từ 1 tuổi rưỡi, 2 tuổi thì hoàn toàn ăn cơm theo bố mẹ – theo kiểu VN thì cũng là bình thường, không phải dạng kém cỏi chậm tiến gì lắm. Ổi cũng không mắc chứng ngậm, không phải ăn rong, ngồi đàng hoàng từ bé, nói chung về VN còn thuộc diện ngoan, nhưng thực sự ở đây thấy con người ta mới thấy mình quá vất vả. Khổ cả Ổi nữa, vì bữa ăn không vui, cứ bị nhắc nhở ăn chậm.

- Không tự xúc được cũng do ăn cháo lâu quá: Việc ăn thô/khô sớm sẽ dễ dàng cho bé tự ăn hơn. Tầm 15-16 tháng, tay bé đã khá khéo để có thể cho thức ăn vào miệng giỏi. Nhưng nếu là cháo thì tất nhiên bé không bốc được, bố mẹ phải đút cho con. Khi bé VN ăn được cơm là lúc khoảng 2 tuổi (hoặc hơn), thì chúng đã quá quen với việc ăn là phải được đút, thời kỳ tự thích bốc lấy cho vào miệng cũng đã qua. Thế là cứ thế tiếp diễn bài ca đút cơm. Có bé đến 3-4 tuổi, ăn cơm rồi cũng vẫn phải đút. Hoặc có tự xúc thì cũng rất lề mề chậm chạp. Quen được người khác phục vụ rồi mà…

Bọn trẻ ở đây 1 tuổi đã biết dùng thìa, dĩa tự ăn, bê cốc tự uống. Hầu như là tự ăn. 1,5 tuổi thì hoàn toàn thành thạo. Bố mẹ chỉ ngồi giám sát, và cần thì giúp đỡ tý teo thôi. Ăn một bữa rất nhanh vì chúng ăn tự nguyện chứ không phải do người khác nhét vào mồm mình. Trẻ con 2 tuổi, lũn chà lũn chũn tự mình chọn món ăn, tự mình xử lý đống đồ ăn, kết thúc bữa ăn cùng bố mẹ rất độc lập, nhanh nhẹn.

Chắc hẳn rất nhiều người sẽ thắc mắc: Không có răng thì nhai làm sao được? Thực ra chỉ cần vài cái răng chúng nó vẫn nhai tốt, nếu được tập đúng thời kỳ.

Còn bé Mikku chan nhà bà Etchan, 1 tuổi (6 răng) nhai dưa chuột rau ráu, 1 tuổi rưỡi đến nhà Ổi chơi làm mẹ Ổi mắt tròn mắt dẹt. Bát phở nó xơi tái trong chốc lát cả phở lẫn thịt gà miếng to sụ, phở không cần phải cắt ngắn gì hết. Hút tụt vào mồm trệu trạo rồi nuốt luôn như người lớn. Nó ăn xuất của nó hết trước người lớn, còn Ổi thì còn phải ngồi chán chê sau khi mọi người đã đứng lên. Nhưng bà và mẹ nó đều khẳng định, nó hoàn toàn là một đứa bình thường như mọi đứa khác, không siêu gì hơn cả

Mikku-chan (1,5 tuổi). ăn phở. Bát đầy thế kia chỉ 10-15 phút là bay hơi vào bụng hết.

Vì vậy, nếu không muốn sau này vất vả với việc ăn của con (đến tận bao giờ chưa biết) thì, điểm mấu chốt quan trọng là phải tập cho bé ăn thô đúng thời kỳ. Như vậy chúng sẽ biết nhai theo bản năng, không phải tập vất vả gì. Chúng ăn được thô, đặc sớm sẽ đa dạng hóa được bữa ăn, không bị chán ăn do ăn cháo mãi.

Ăn khô sớm sẽ biết tự ăn đúng thời kỳ bé muốn tự làm.

Đã để quá rồi thì sau này sửa sai mệt lắm. Ổi được 9 tháng thì sang Nhật, mất một thời gian ở Nhật đến khi Ổi khoảng 1 tuổi hỏi chuyện đi học mới biết 1 tuổi ở nhà trẻ đã cho ăn cơm, khi đó mới bắt đầu tập thì đã muộn rồi... 16 tháng vẫn không nhai....

Ai đã từng nuôi con vấp phải chỉ cần 1 trong những vấn đề trên thì cũng quá đủ ngấm thế nào là khổ rồi. Nhưng đã để đến lúc ấy mới sửa thì sẽ là quá muộn.